વિધાન સમજાવો :
$(1)$ $Tl(NO_3)_3$ એ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
$(2)$ કાર્બનમાં કેટેનેશનનો ગુણધર્મ જોવા મળે છે. જ્યારે લેડમાં આ ગુણધર્મ જોવા મળતો નથી.
નિષ્કિય યુગ્મ અસરને કારણે $\mathrm{Tl}$ ની$+1$ ઓક્સિરેશન અવસ્થા $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા કરતાં વધારે સ્થાયી છે. આથી $\mathrm{Tl}\left(\mathrm{NO}_{3}\right)_{3}$ એ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
‘કૅટેનેશન’ ગુણધર્મ પરમાણુના કદ પર આધાર રાખે છે. સમૂહમાં ઉપરથી નીયે તરફ જતા કદ વધતા વિદ્યતઋણતા ધટે છે. આથી કૅટેનેશનનો ગુણધર્મ ઘટે છે. આમ $\mathrm{C}$ એ $\mathrm{Pb}$ કરતાં કદમાં ઘણો નાનો હોવાથી $\mathrm{C}$ માં કટેનેશન જોવા મળે છે. જ્યારે $\mathrm{Pb}$ માં કૅટેનેશન જોવા મળતું નથી.
વિધાન : $Be$ અને $Al$ બંને અનુક્રમે $BeF_4^{2-}$ અને $AlF_6^{3-}$ જેવા સંકીર્ણ બનાવી શકે છે,$BeF_6^{3-}$ રચાયેલ નથી.
કારણ : $Be$,ના કિસ્સામાં, કોઈ પણ ખાલી $d-$ કક્ષક તેના બાહ્ય શેલમાં હાજર નથી.
બોરોન નીચેના પૈકી કયો ઋણાયન બનાવી શકતો નથી ?
બોરેક્સ મણકા પરીક્ષણમાં મણકાનો રંગ મુખ્યત્વે કોની રચનાના કારણે થાય છે ?
સૂચિ $I$ સાથે સૂચિ $II$ ને જોડો. નીચે આપેલ વિકલ્પોમાથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
સૂચિ $I$ | સૂચિ $II$ |
$A.$ $M$ $P$ $[\mathrm{K}]$ |
$I.$ $\mathrm{Tl}>\mathrm{In}>\mathrm{Ga}>\mathrm{Al} > \mathrm{B}$ |
$B.$ આયનિક ત્રિજ્યા $\left[\mathrm{M}^{+3} / \mathrm{pm}\right]$ |
$II.$ $\mathrm{B}>\mathrm{Tl}>\mathrm{Al} \approx \mathrm{Ga} > \mathrm{In}$ |
$C.$ $\Delta_{\mathrm{i}} \mathrm{H}_1 $ $ [\mathrm{~kJ} \mathrm{~mol}^{-1}]$ | $III.$ $\mathrm{Tl}>\mathrm{In}>\mathrm{Al}>\mathrm{Ga} > \mathrm{B}$ |
$D.$ પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $[pm]$ | $IV.$ $\mathrm{B}>\mathrm{Al}>\mathrm{Tl}>\mathrm{In} > \mathrm{Ga}$ |
કઇ ધાતુનું રક્ષણ તેના પોતાના જ ઑક્સાઇડના સ્તરથી થાય છે ?