હિલિયમ ભરેલ બલૂન ગુરુત્વાકર્ષણ બળ વિરુદ્ધ ઊંચે ચઢતાં તેની સ્થિતિઊર્જા વધે છે. જેમ-જેમ તે ઊંચે ચઢે તેમ-તેમ તેની ઝડપમાં પણ વધારો થાય છે. આ હકીકતનું યાંત્રિક ઊર્જા સંરક્ષણના નિયમ સાથે કેવી રીતે સમાધાન (સમજૂતી) કરશો ? હવાની ચાનતા અસરને અવગણો અને હવાની ઘનતા અચળ ધારો.
$m=$ Mass of balloon
$\mathrm{V}=$ Volume of balloon
$\rho_{\mathrm{He}}=$ Density of helium
$\rho_{\text {air }}=$ Density of air
Volume $\mathrm{V}$ of balloon displaces volume $\mathrm{V}$ of air.
So, $\mathrm{V}\left(\rho_{\mathrm{air}}-\rho_{\mathrm{He}}\right) \mathrm{g}=m a=m \frac{d v}{d t}$
Integrating with respect to $t$,
$\Rightarrow \mathrm{V}\left(\rho_{\mathrm{air}}-\rho_{\mathrm{He}}\right) g t=m v$
$\frac{1}{2} m v^{2}=\frac{1}{2} m \frac{\mathrm{V}^{2}}{m^{2}}\left(\rho_{\mathrm{air}}-\rho_{\mathrm{He}}\right)^{2} g^{2} t^{2} \ldots \text { (ii) }$
$=\frac{1}{2 m} \mathrm{~V}^{2}\left(\rho_{\mathrm{air}}-\rho_{\mathrm{He}}\right)^{2} g^{2} t^{2}$
If the balloon rises to a height $\mathrm{h}$,
from $\mathrm{s}=u t+\frac{1}{2} a t^{2}$
$\therefore h=\frac{1}{2} a t^{2}$
$=\frac{1}{2} \frac{\mathrm{V}\left(\rho_{\text {air }}-\rho_{\mathrm{He}}\right)}{m} g t^{2} \quad(\because u=0)$
From $(iii)$ and $(ii)$
$\begin{aligned} \frac{1}{2} m v^{2} =\left[\mathrm{V}\left(\rho_{\mathrm{a}}-\rho_{\mathrm{He}}\right) g t^{2}\left[\frac{1}{2 \mathrm{~m}} \mathrm{~V}\left(\rho_{\mathrm{air}}-\rho_{\mathrm{He}}\right) g t^{2}\right]\right.\\ =\mathrm{V}\left(\rho_{\mathrm{a}}-\rho_{\mathrm{He}}\right) g h \end{aligned}$
$10\, kg$ નો દડો $10 \sqrt{3} m / s$નાં વેગથી $x-$અક્ષ પર ગતિ કરે છે.તે સ્થિર રહેલા $20\, kg$ના દડાને અથડાતાં તે સ્થિર થાય છે,$20\, kg$નાં દડાના બે ટુકડા થાય છે.એક $10\, kg$નાં ટુકડા $y-$ અક્ષ પર $10$ $m / s$નાં વેગથી ગતિ કરે છે.બીજો $10\, kg$નો ટુકડો $x-$અક્ષ સાથે $30^{\circ}$ નાં ખૂણે $x\, m / s$નાં વેગથી ગતિ કરે છે , તો $x=......$
$0.2 kg$ દળનો એક દડો $5m$ ઉંચાઈ પર સ્થિર રહેલો છે. $0.01 kg$ દળની એક ગોળી $V m/s$ ના વેગથી સમક્ષિતિજ દિશામાં ગતિ કરીને દડાના કેન્દ્ર આગળ અથડાય છે. સંઘાત પછી દડો અને ગોળી સ્વતંત્ર રીતે ગતિ કરે છે. થાંભલાના તળિયેથી આ દડો જમીન પર $20 m$ અંતરે અને ગોળી $100 m $ અંતરે અથડાય છે. ગોળીનો પ્રારંભિક વેગ $ V $ કેટલા.......$m/s$ હશે ?
દળ $m$ અને $x$ લંબાઈવાળા ગોળા સાથેના એક સાદા લોલકને શિરોલંબ સાથે $\theta_1$ ખૂણો અને ત્યારબાદ $\theta_2$ ખૂણો રાખેલ છે. જ્યારે આ સ્થિતિઓમાંથી છોડવામાં આવે ત્યારે તે નિમ્નત્તમ બિંદૂએ ઝડપો અનુક્રમે $v_1$ અને $v_2$ પસાર કરે છે. તો $\frac{v_1}{v_2}=$ ...... હશે?
$m$ દળનો પદાર્થ $H$ ઊંચાઈએથી મુક્તપતન પામી ઉપરથી $h$ અંતર જેટલો નીચે આવે ત્યારે તેની કુલ યાંત્રિકઊર્જાનું સમીકરણ લખો.
એક અવકાશયાન કે જેનુ દળ $M$ છે. તે $V$ જેટલા વેગથી ગતિ કરે છે અને અચાનક બે ભાગમાં ફાટે છે. તેનો એક $m$ દળનો ભાગ સ્થિર લઇ જાય છે. ત્યારે બીજા ભાગનો વેગ કેટલો હશે?