$0.1$ $M$ એકબેઝિક ઍસિડની $pH$ $4.50$ છે. સ્પીસિઝ $H ^{+},$ $A^{-}$ અને $HA$ ની સંતુલને સાંદ્રતા ગણો. વળી, એ બેઝિક ઍસિડનો $K_{a}$ અને $pK _{a}$ ના મૂલ્યો નક્કી કરો.
$pH =-\log \left[ H ^{+}\right]$
માટે $\left[ H ^{+}\right]=10^{- pH } =10^{-4.50} $
$=3.16 \times 10^{-5} $
$\left[ H ^{+}\right]=\left[ A ^{-}\right]=3.16 \times 10^{-5}$
હવે, $K_{ a }=\left[ H ^{+}\right]\left[ A ^{-}\right] /[ HA ]$
${[HA]_{eqlbm}} = 0.1 - \left( {3.16 \times {{10}^{ - 5}}} \right) \simeq 0.1$
$K_{ a }=\left(3.16 \times 10^{-5}\right)^{2} / 0.1=1.0 \times 10^{-8}$
$p K_{ a }=-\log \left(10^{-8}\right)=8$
વૈકલ્પિક રીતે, “ટકામાં વિયોજન” બીજી ઉપયોગી પદ્ધતિ નિર્બળ ઍસિડની પ્રબળતા નક્કી કરવા માટે છે અને તે નીચે પ્રમાણે છે :
ટકામાં વિયોજન
$ = {[HA]_{{\rm{dissociated }}}}/{[HA]_{{\rm{initial }}}} \times 100\% \,\,\,\,\,\,\left( {7.32} \right)$
નીચેના એસિડમાંથી કયો સૌથી ઓછી $ pK_a$ મૂલ્ય ધરાવે છે ?
સાયનિક ઍસિડ $(HCNO)$ ના $0.1$ $M$ દ્રાવણની $pH$ $2.34$ છે. ઍસિડનો આયનીકરણ અચળાંક ગણો અને દ્રાવણમાં તેનો આયનીકરણ અંશ ગણો.
નિર્બળ એસિડ $HA$ ના ડેસીનોર્મલ દ્રાવણમાં તેનુ ટકાવાર વિયોજન ........... થશે. $(K_a = 4.9\times 10^{-8})$
$M(OH)_4$ અણુ સૂત્રનાં ધાતુ હાઇડ્રોકસાઇડ $50\%$ આયોનિત થાય છે, તો તેનું $0.0025\,M$ દ્રાવણ ....... $pH $ ધરાવશે.
$HA \left( K _{ a }=2.0 \times 10^{-6}\right)$ નિર્બળ એસિડના $0.01$ મોલ $1.0\, L$ $0.1\, M\, HCl$ દ્રાવણમાં ઓગળવામાં આવે છે. $HA$ દ્રાવણનો વિયોજન અંશ ............. $\times 10^{-5}$ છે.
[$HA$ ઉમેરવા પર કદમાં ફેરફારને અવગણો. ધારો વિયોજન અંશ $<< 1]$