નિર્બળ એસિડ અને નિર્બળ બેઇઝના ઉદાહરણો અને તેમના જલીય દ્રાવણમાં આયનિય સંતુલનો આપો.
$(A)$નિર્બળ ઍસિડ | આયનિક સંતુલનો |
$(1)$ ઍસિટિક ઍસિડ $\left(\mathrm{CH}_{3} \mathrm{COOH}\right)$ | $\mathrm{CH}_{3} \mathrm{COOH}_{(\text {aq })}+\mathrm{H}_{2} \mathrm{O}_{(l)} \square \mathrm{H}_{3} \mathrm{O}_{\text {(aq) }}^{+}+\mathrm{CH}_{3} \mathrm{COO}_{\text {(aq) }}^{-}$ |
$(2)$બેન્ઝોઈક ઍસિડ $\left(\mathrm{C}_{6} \mathrm{H}_{5} \mathrm{COOH}\right)$ | $\mathrm{C}_{6} \mathrm{H}_{5} \mathrm{COOH}_{(\text {aq })}+\mathrm{H}_{2} \mathrm{O}_{(l)} \square \mathrm{H}_{3} \mathrm{O}_{(\text {aq })}^{+}+\mathrm{C}_{6} \mathrm{H}_{5} \mathrm{COO}_{(\text {aq })}^{-}$ |
$(3)$ હાઈડ્રોસાયનિક ઍસિડ $(HCN)$ | $\mathrm{HCN}_{(\text {aq })}+\mathrm{H}_{2} \mathrm{O}_{(l)} \square \mathrm{H}_{3} \mathrm{O}_{\text {(aq) }}^{+}+\mathrm{CN}_{(\text {aq })}^{-}$ |
$(4)$ ફોર્મિક ઍસિડ ($HCOOH$) | $\mathrm{HCOOH}_{(\text {aq })}+\mathrm{H}_{2} \mathrm{O}_{(l)} \square \mathrm{H}_{3} \mathrm{O}_{\text {(aq) }}^{+}+\mathrm{HCOO}_{\text {(aq) }}^{-}$ |
$(5)$ હાઈપોક્લોરસ ઍસિડ $(HOCl)$ | $\mathrm{HOCl}_{\text {(aq) }}+\mathrm{H}_{2} \mathrm{O}_{(l)} \square \mathrm{OCl}_{\text {(aq) }}^{-}+\mathrm{H}_{3} \mathrm{O}_{\text {(aq) }}^{+} \text {etc. }$ |
$(B)$ નિર્બળ બેઈઝ | આયનિક સંતુલનો |
$(1)$ એમોનિયા $\left(\mathrm{NH}_{3}\right)$ | $\mathrm{NH}_{3(\mathrm{aq})}+\mathrm{H}_{2} \mathrm{O}_{(l)} \square \mathrm{NH}_{4(\mathrm{aq})}^{+}+\mathrm{OH}_{(\mathrm{aq})^{-}}^{-}$ |
$(2)$ એનીલિન $\left(\mathrm{C}_{6} \mathrm{H}_{5} \mathrm{NH}_{2}\right)$ | $\mathrm{C}_{6} \mathrm{H}_{5} \mathrm{NH}_{2(\mathrm{aq})}+\mathrm{H}_{2} \mathrm{O}_{(l)} \square \mathrm{C}_{6} \mathrm{H}_{5} \mathrm{NH}_{3(\mathrm{aq})}^{+}+\mathrm{OH}_{(\mathrm{aq})}^{-}$ |
$(3)$હાઈડ્રેઝીન $\left(\mathrm{NH}_{2} \mathrm{NH}_{2}\right)$ | $\mathrm{NH}_{2} \mathrm{NH}_{2(\mathrm{aq})}+\mathrm{H}_{2} \mathrm{O}_{(l)} \square \mathrm{NH}_{2} \mathrm{NH}_{3(\mathrm{aq})}^{+}+\mathrm{OH}_{(\mathrm{aq})}$ |
$(4)$ મિથાઈલ એમાઈન $\left(\mathrm{CH}_{3} \mathrm{NH}_{2}\right)$ | $\mathrm{CH}_{3} \mathrm{NH}_{2(\mathrm{aq})}+\mathrm{H}_{2} \mathrm{O}_{(l)} \square \mathrm{CH}_{3} \mathrm{NH}_{3(\mathrm{aq})}^{+}+\mathrm{OH}_{(\mathrm{aq})}^{-}$ |
$(5)$ ડાયમિથાઈલ એમાઈન $\left(\mathrm{CH}_{3}\right)_{2} \mathrm{NH}$ | $\left.\left(\mathrm{CH}_{3}\right)_{2} \mathrm{NH}_{(\mathrm{aq})}+\mathrm{H}_{2} \mathrm{O}_{(l)} \square\left(\mathrm{CH}_{3}\right)_{2} \mathrm{NH}_{3(\mathrm{aq})}^{+}+\mathrm{OH}_{(\mathrm{aq})}^{-}\right)$etc. |
જો અચળ તાપમાને $1.0\, M$ દ્રાવણ નિર્બળ એસિડનું મંદન $0.01 \,M$ થાય તો નીચેનામાંથી કયું મળે ?
જે દ્રાવણ $0.1$ $M$ ${H_2}S$ અને $0.3$ $M$ $HCl$ ધરાવતું હોય તેમાં $\left[ {{S^{ - 2}}} \right]$ અને $\left[ {H{S^{ - 2}}} \right]$ ગણો.
[ ${H_2}S$ નો ${K_a}\left( 1 \right) = 1.0 \times {10^{ - 7}}$ અને ${K_a}\left( 2 \right) = 1.3 \times {10^{ - 13}}$ ]
$10^{-3}\, M\, H_2CO_3$ માટે જો = $10$$\%$ હોય તો $pH$ ના મુલ્યની ગણતરી શું હશે ?
${K_a}$ ના મૂલ્યની લાક્ષણિકતા અને ઉપયોગો લખો.
નિર્બળ એસિડ $HA$ માટે વિયોજન અચળાંક ${10^{ - 9}}$ છે, તો તે $0.1\, M $ દ્રાવણની $\,\,pOH$ કેટલી થશે?